นอนหลับ อันตรายถึงชีวิตหรือไม่?

การนอนหลับพักผ่อนเป็นหนึ่งในสิ่งที่ทำให้เรายังคงมีสุขภาพร่างกายที่ดีอยู่ โดยหากช่วงไหนที่คุณไม่ได้นอน หรือนอนน้อย ช่วงนั้นคุณจะมีความรู้สึกไม่มีแรง ไม่สดชื่น อ่อนเพลีย เวียนศีรษะบ่อยๆ หรืออาจจะถึงขนาดป่วยไข้ หรือเป็นโรคต่างๆ ได้
การที่เรานอนไม่หลับ ถึงเสี่ยงอันตรายถึงชีวิต?
อธิบดีกรมการแพทย์ เปิดเผยว่า การนอนเป็นปัจจัยหนึ่งของชีวิตมนุษย์ จะทำให้สมองและร่างกายได้ทำการซ่อมแซมตนเอง โดยอาศัยช่วงเวลาที่หลับอยู่ เพื่อให้ช่วงเวลาที่ตื่นอยู่ร่างกายและสมองมีประสิทธิภาพในการทำงานขึ้น ดังนั้น การพักผ่อนนอนหลับที่เพียงพอ จึงสำคัญอย่างยิ่งต่อคุณภาพชีวิต ปกติแล้วมนุษย์จะต้องมีเวลาการนอนพักผ่อนถึง 1 ใน 3 ของเวลาทั้งหมด แต่ความต้องการในการนอนหลับของแต่ละคนไม่เท่ากัน คนส่วนใหญ่ต้องการนอนวันละ 8 ชั่วโมง บางคนนอนแค่วันละ 5-6 ชั่วโมง

แต่อย่างไรก็ตาม ทุกคนมีสิทธิ์ที่จะประสบปัญหานอนไม่หลับได้ โดยร้อยละ 10 พบว่ากำลังประสบกับปัญหานอนไม่หลับเรื้อรัง ซึ่งหากมีการใช้ยาเพื่อช่วยให้นอนหลับ อาจพบเพิ่มขึ้นตามอายุที่สูงขึ้น ผู้ที่ทำงานแบบเป็นกะเช้ากะบ่าย มักจะพบปัญหานอนไม่หลับง่าย และส่งผลกระทบแน่ๆ ต่อการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น ขาดงานเพิ่มขึ้น ประสิทธิภาพการทำงานลดลง มีปัญหาด้านสุขภาพ เช่น ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย เฉื่อยชา เป็นต้น นอกจากนี้ยังอาจเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย

สาเหตุของอาการนอนไม่หลับ

สาเหตุของการนอนไม่หลับพบว่าเกิดได้จากหลายสาเหตุ เช่น

• ภาวะตึงเครียดในชีวิตประจำวัน

• สภาพแวดล้อม

• ปัญหาการนอนที่มาจากโรคของการนอนหลับโดยตรง เช่น ภาวะหยุดหายใจระหว่างการนอนหลับเป็นพักๆ

• โรคซึมเศร้า

• การเจ็บป่วยทางร่างกาย เช่น การเจ็บปวด อาการไอเรื้อรัง

เป็นต้น

ดังนั้นหากพบว่ากำลังประสบปัญหานอนไม่หลับมานานมากกว่า 1 สัปดาห์ หรือ พบว่าได้รับผลกระทบต่อการทำงานในเวลากลางวัน ก็ไม่ควรที่จะนิ่งนอนใจอยู่ควรปรึกษาแพทย์

วิธีฝึกตัวเองให้นอนหลับตามเวลาปกติ

• เข้านอนและตื่นนอนให้ตรงเวลาทุกวัน

• ออกกำลังกายเบาๆ หลังตื่นนอน 10-15 นาที

• หลีกเลี่ยงการทำกิจกรรมที่ตึงเครียดก่อนเข้านอน

• จัดห้องนอนให้มืดเงียบ สบาย มีอากาศถ่ายเท

• ไม่ควรนอนนานในตอนกลางวัน เพราะส่งผลให้นอนหลับยาก

• ไม่รับประทานอาหารมื้อเย็นมากเกินไป

แท้จริงแล้วยานอนหลับไม่ได้รักษาอาการนอนไม่หลับ เพียงแค่ช่วยบรรเทาอาการลง เพราะฉะนั้นการรักษาด้วยยานอนหลับเป็นเพียงแค่ตัวช่วยในการรักษาควบคู่ไปกับการรักษาตามสาเหตุของการนอนไม่หลับที่แท้จริง และทั้งหมดนี้ต้องเป็นไปตามความดูแลของแพทย์ ไม่ควรรักษาด้วยตัวเอง โดยเฉพาะการทานยานอนหลับ และหากใช้ยานอนหลับมานานควรที่จะค่อยๆ หยุด ลดการทานทาน ห้ามหยุดยาแบบกะทันหัน เพราะมันจะมีเอฟเฟคกลับมามีอาการนอนไม่หลับขึ้นอีกครั้ง และข้อห้ามในการใช้ยานอนหลับ คือ ไม่ควรใช้ในระหว่างการตั้งครรภ์ ในผู้ติดสารเสพติด ผู้ป่วยโรคตับ ไต และ ผู้สูงอายุ การปฏิบัติตามสุขอนามัยการนอนที่ถูกต้องและขจัดพฤติกรรมที่รบกวนการนอน ร่วมกับฝึกให้มีพฤติกรรมที่ส่งเสริมการนอนหลับที่ดี โดยปฏิบัติต่อเนื่องอย่างน้อย 6-10 สัปดาห์ จะช่วยทำให้นอนหลับง่ายขึ้น

การถ่ายพยาธิเป็นสิ่งที่จำเป็นหรือไม่

ถ่ายพยาธิปีละครั้ง จำเป็นหรือไม่?

คำถามนี้มีคนถามกันมาบ่อยๆ ว่าจำเป็นหรือไม่ที่ต้องถ่ายพยาธิปีละครั้ง

  1. คำแนะนำของ WHO บอกว่าในพื้นที่ที่มีการระบาดของพยาธิที่ติดต่อได้ทางพื้นดิน ควรถ่ายพยาธิปีละ
  • ครั้ง ถ้ามีความชุกของโรค20-50%
  • ครั้ง ถ้าความชุกโรคมากกว่า50%

พยาธิที่ติดต่อได้ทางพื้นดินก็เช่นพวกพยาธิปากขอ พยาธิแส้ม้า พยาธิไส้เดือน

ในไทย เท่าที่หา paper ดู ความชุกไม่ถึง 20% ดังนั้นถามว่าจำเป็นไหม … ก็คงตอบว่า “ไม่จำเป็น”

2. แล้วชอบกินอาหารไม่สุก จะต้องไปซื้อยาถ่ายพยาธิมากินปีละครั้งไหม
บางคนชอบกินเนื้อสัตว์ดิบๆ แล้วกลัวจะเป็นพยาธิในตับ ในทางเดินน้ำดี ในกล้ามเนื้อ พยาธิตัวตืด

เลยถามว่าจะไปซื้อยาจากร้านยามากินปีละครั้งดีไหม

ต้องถามว่า ซื้อยาอะไร และกินกี่วัน แล้วรู้ได้อย่างไรว่าหายหรือไม่

คือถ้าเป็นพยาธิตัวกลมทางเดินอาหาร เวลารักษาไม่ครบ ไม่หาย แต่จำนวนพยาธิไม่มาก ก็มักไม่ก่อโรครุนแรง

แต่ถ้าเป็นตำแหน่งอื่น เช่นพวกพยาธิใบไม้ตับ เวลารักษาไม่หาย มันมีผลเสียระยะยาว ซึ่งถ้าไม่ตรวจอุจจาระก็บอกยากว่าหายหรือยัง

ทางที่ดีควรลดความเสี่ยงในการเป็นโรคพยาธิด้วยการหลีกเลี่ยงการทานอาหารสุกๆ ดิบๆ และเลือกวัตถุดิบในการปรุงอาหารที่สะอาด มีคุณภาพ และมาจากแหล่งผลิตที่ได้มาตรฐาน เท่านี้ก็ไม่ต้องกังวลเรื่องพยาธิในร่างกายแล้วล่ะค่ะ

อาหารเสริมบำรุงตับที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในขณะนี้

“ตับอักเสบ”  ทั้งชนิดที่หายได้เอง และอักเสบเรื้อรัง ถึงขั้นเสียชีวิต
อวัยวะภายในที่มองข้ามไม่ได้นอกเหนือจาก สมอง และหัวใจ ตับก็เป็นอวัยวะที่มีความสำคัญต่อร่างกายไม่น้อย เพราะตับเปรียบเสมือนศูนย์บัญชาการใหญ่ภายในร่างการ มีหน้าที่รับเลือด เก็บรักษาสารอาหารที่มีประโยชน์ ตรวจสอบคุณภาพของสารอาหารที่ได้รับและแจกจ่ายไปตามส่วนต่างๆของร่างกาย เป็นถังแยกของเสีย ของมีพิษ ที่เกิดจาก ยาปฏิชีวนะ ยาเคมีที่ใช้ในการรักษาโรค ดังนั้นหากตับมีอาการผิดปกติหรือทำงานผิดปกติขึ้นมา อาจส่งผลให้อวัยวะต่างๆภายในร่างกายได้รับผลกระทบไปด้วย ดังนี้จึงมีผลิตภัณฑ์ที่ช่วยให้ตับดีขึ้น อย่างเช่น อาหารเสริมบำรุงตับ ที่เป็นส่วนช่วยตับให้ดีขึ้นทุกวันนี้

ตับอักเสบ เกิดขึ้นได้อย่างไร

ตับอักเสบเป็นภาวะที่ตับอักเสบโดยอาจเกิดจากสาเหตุใดสาเหตุหนึ่ง ซึ่งส่งผลให้ตับบมีรอยแผล มีผิวขรุขระ และหากไม่ทำการรักษาอาจทำให้เป็นตับแข็งหรือมะเร็งตับได้

สาเหตุของการเกิดตับอักเสบ

ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบ เอ บี ซี หรือไวรัสชนิดอื่นๆ

ผลข้างเคียงจากการรับประทานยาบางชนิด ซึ่งมีส่วนผสมของทองแดงจำนวนมาก พบได้ในยาแผนปัจจุบัน และยาแผนโบราณ หากรับประทานติดต่อเป็นระยะเวลานานๆอาจส่งผลให้ตับอักเสบได้

ได้รับสารพิษต่างๆเข้ามาในร่างกายมากเกินไป เช่นสารเคมี จากโรงงาน เห็ดพิษ สมุนไพรบางชนิด หรือเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของแอลกอฮล์ตับเกิดการขาดเลือดไปหล่อเลี้ยงแบบเฉียบพลัน จากการติดเชื้อโรค

คำเตือนจากตับ หากมีปัญหาที่สามารถจัดการได้ด้วยตนเองแล้วล่ะก็ ขอให้รู้ไว้ว่าควรปฏิบัติตามนี้ทันที

–   ดูแลสุขภาพตับด้วยการ ลด ละเลิก การดื่มสุราเครื่องดื่มแอลกอฮอลล์ไม่ว่าจะชนิดใด
–   มีเพศสัมพันธ์ปลอดภัยกับคู่สมรสของตน ไม่สำส่อน
–   ไม่ใช้ของมีคมร่วมกับผู้อื่น เช่นมีดโปรน กรรไกรตัดเล็บ เข็มฉีดยา
–   ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบ
–   อย่ารับประทานยา ยาสมุนไพร อาหารเสริมที่ไม่ทราบที่มา หรือเพียงเพราะคำโฆษณา
–   ควรปรึกษาแพทย์ขอคำแนะนำก่อน
–   ตรวจสุขภาพร่างกายทุกปี

ไอบีเอส โรคลำไส้แปรปรวน

โรคไอบีเอส (IBS : Irritable bowel syndrome) เป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับการทำงานผิดปกติของระบบทางเดินอาหารโดยเฉพาะอย่างยิ่งลำไส้ โดยที่ไม่พบความผิดปกติอะไรที่โครงสร้างของอวัยวะในระบบทางเดินอาหารและไม่มีพยาธิสภาพอื่นใด

อาการที่พบ

ผู้ป่วยมักทรมานจากการปวดท้องซึ่งเมื่อได้ถ่ายอุจจาระจะรู้สึกหายปวดและสบายขึ้น ส่วนใหญ่มักปวดที่ท้องน้อย ลักษณะปวดเกร็ง หลายคนสังเกตพบว่าอาการปวดจะดีขึ้นหลังถ่ายอุจจาระ อาการปวดท้องแต่ละครั้งรุนแรงไม่เท่ากัน บางครั้งปวดมาก บางครั้งปวดน้อย ร่วมกับการมีการขับถ่ายที่ผิดปกติ เช่น ท้องผูกหรือท้องเสีย หรืออย่างใดอย่างหนึ่งสลับกัน โดยแต่ละรายจะมีอาการหนึ่งอาการใดเด่นกว่าอีกอาการหนึ่ง ผู้ป่วยอาจรู้สึกถ่ายอุจจาระไม่ค่อยสุด ท้องผูก หรืออาจมีมูกปนออกมาเวลาถ่ายอุจจาระ ลักษณะอุจจาระจะเปลี่ยนไปเป็นก้อนแข็งหรือเหลวจนเป็นน้ำ ถ่ายเป็นมูกปนอุจจาระมากขึ้น หลายคนอาจมีอาการท้องอืด แน่นท้อง ผู้ป่วยจะมีอาการท้องอืด มีลมมากในท้อง เรอบ่อยๆ เวลาถ่ายอุจจาระมักมีลมออกมาด้วย ซึ่งล้วนเป็นอาการที่สำคัญของโรคไอบีเอสทั้งสิ้น อาการต่างๆเหล่านี้มักเป็นนานเกิน 3 เดือน ในช่วง 1 ปีที่ผ่ายมา ส่วนใหญ่มักมีประวัติมานานหลายปี

โรคลำไส้แปรปรวนจะเป็นโรคเรื้อรังอาจเป็นปีๆ หรืออาจเป็นตลอดชีวิต เป็นโรคที่ไม่ทำให้สุขภาพเสื่อมโทรมแม้จะเป็นมาหลายๆปี และไม่ทำให้เกิดอันตรายแก่ชีวิต แต่เป็นโรคที่สร้างความรำคาญ ผู้ป่วยจะวิตกกังวลมากกว่าว่าทำไมโรคไม่หายเสียทีแม้ได้รับยารักษาแล้วก็ตาม โรคนี้ถือว่าเป็นโรคลำไส้ที่พบได้บ่อยที่สุดโรคหนึ่ง ผู้ป่วยส่วนใหญ่มีอาการไม่มาก อาจไม่เคยไปพบแพทย์เลยด้วยซ้ำ แต่ในบางรายก็อาจมีอาการที่รุนแรงขึ้นจนเป็นปัญหาได้เช่นกัน

พึงระลึกไว้เสมอว่าโรคไอบีเอสไม่ใช่โรคมะเร็งและจะไม่กลายเป็นมะเร็ง แม้จะมีประวัติเป็นๆ หายๆ มานาน ยิ่งผู้ป่วยมีอาการเป็นปีๆ โอกาสเป็นมะเร็งยิ่งน้อยมาก และโรคนี้ไม่เป็นสาเหตุของโรคลำไส้อักเสบ (Inflammatory bowel disease) ซึ่งไม่ค่อยพบในคนไทย แต่พบได้บ่อยและเป็นปัญหาสำคัญของชาวตะวันตก

มีสาเหตุมาจากอะไร

ในปัจจุบันยังไม่พบสาเหตุที่แน่นอน จัดว่าเป็นโรคในกลุ่ม Functional bowel disorder ชนิดหนึ่ง หมายความถึงโรคที่ไม่พบความผิดปกติของระบบทางเดินอาหาร ไม่ว่าจะเป็นจากการตรวจร่างกายอย่างละเอียดหรือการตรวจเพิ่มเติมเพื่อสืบค้นหาสาเหตุ ไม่พบว่ามีการอักเสบและไม่พบว่าเป็นเนื้องอกหรือมะเร็งแต่อย่างใด อาการต่างๆ ของโรคนี้เชื่อว่าเกิดจากความผิดปกติของการหดตัวของกล้ามเนื้อเรียบที่ผนังลำไส้

จากหลักฐานที่มีอยู่เชื่อว่ามีหลายปัจจัยที่เป็นสาเหตุของโรคไอบีเอส ซึ่ง 3 ปัจจัยที่สำคัญได้แก่

การบีบตัวหรือการเคลื่อนตัวของลำไส้ผิดปกติ ซึ่งเป็นผลมาจากการหลั่งสารหรือฮอร์โมนบางอย่างในผนังลำไส้ผิดปกติ นำไปสู่อาการปวดท้อง ท้องเสียหรือท้องผูก

ระบบประสาทที่ผนังลำไส้ไวต่อสิ่งเร้า หรือตัวกระตุ้นมากผิดปกติ เช่น หลังกินอาหารซึ่งในคนปกติจะกระตุ้นให้ลำไส้มีการบีบตัวหรือเคลื่อนตัวเพิ่มขึ้นอยู่แล้ว แต่ในผู้ป่วยไอบีเอส จะมีการตอบสนองมากกว่ามากผิดปกติ มีการบีบตัวและการเคลื่อนตัวของลำไส้มากขึ้น จนมีอาการปวดท้องและท้องเสีย หรือท้องผูกเป็นต้น นอกจากอาหารแล้วตัวกระตุ้นอื่นที่สำคัญ คือความเครียดหรือการเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ก็มีส่วนเสริมให้มีอาการมากขึ้น

มีความผิดปกติในการควบคุมการทำงานของแกนที่เชื่อมโยงระหว่างประสาทรับความรู้สึก ระบบกล้ามเนื้อของลำไส้และสมอง (Brain-gut axis) โดยเกิดจากความผิดปกติของสารที่ควบคุมการทำงานซึ่งมีหลายชนิดและทำหน้าที่แตกต่างกัน

การวินิจฉัยโรค

โรคไอบีเอสจะได้รับการวินิจฉัยก็ต่อเมื่อแพทย์ได้วินิจฉัยแยกโรคอื่นๆ หรือหาโรคอื่นที่จะอธิบายว่าเป็นสาเหตุของโรคไม่ได้โดยแพทย์ซักประวัติและตรวจร่างกายอย่างละเอียด ตรวจเลือดตรวจอุจจาระ ตรวจ X-RAY ลำไส้ใหญ่ หรือส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ ซึ่งเป็นผลการตรวจร่างการและการสืบค้นต่างๆ อยู่เกณฑ์ปกติ โรคลำไส้ทำงานแปรปรวน เป็นโรคของลำไส้ที่ทำงานผิดปกติไป ทั้งลำไส้เล็กและลำไส้ใหญ่ ทำให้เกิดอาการปวดท้อง (Cramping abdominal plain) ร่วมกับมีอาการท้องเสีย (Diarrhea) หรือ ท้องผูก (Conspipation) โดยที่ตรวจไม่พบพยาธิสภาพที่ลำไส้ เช่นส่องกล้องตรวจลำไส้ จะไม่พบลักษณะของการอักเสบ ไม่มีแผลที่เยื่อบุลำไส้ และไม่พบก้อนเนื้องอกหรือมะเร็ง เป็นต้น

โรคไอบีเอสรักษาหายหรือไม่

ในปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่นอนของโรคไอบีเอส จึงยังไม่มียาที่รักษาได้ผลร้อยเปอร์เซ็นต์ แพทย์มักจะให้การรักษาไปตามอาการ เช่น ให้ยาระบายในผู้ป่วยที่มีอาการท้องผูกเป็นอาการเด่น หรือให้ยาแก้ท้องเสียถ้ามีอาการท้องเสียเป็นอาการเด่น ให้ยาต้านการหดเกร็งของกล้ามเนื้อลำไส้เพื่อช่วยลดอาการปวดท้อง ผู้ป่วยอาจมีอาการเป็นๆ หายๆ ได้

เลือกอาหารให้เหมาะกับผู้ป่วยเบาหวาน

“อาหารเบาหวาน” ไม่ใช่อาหารที่มีความพิเศษแตกต่างจากอาหารที่เรารับประทานในชีวิตประจำวันแต่อย่างไร ดังนั้น ผู้ที่เป็นเบาหวานสามารถรับประทานอาหารได้เหมือนคนปกติทั่วไป เพียงแต่เพิ่มความระมัดระวังในการเลือกชนิดอาหารที่มีคุณภาพ และควบคุมปริมาณอาหารที่รับประทานให้เหมาะสมมากขึ้นสักหน่อย เพื่อที่จะไม่ให้ได้รับน้ำตาลเข้าสู่ร่างกายมากจนเกิน

เมื่อมาถึงจุดนี้เรามักจะพบเจอประเด็นคำถามเกี่ยวกับกินอย่างไรเมื่อเป็นเบาหวาน มากมายหลายคำถาม วันนี้เรามาดูประเด็น คำถามที่พบได้บ่อยคำถามหนึ่ง คือประเด็นคำถามที่ว่า “อาหารอะไรบ้างที่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น”เพื่อเป็นการตอบคลายข้อสงสัยดังกล่าว เรามาดูกันเลยว่ามีอาหารประเภทใดกันบ้าง

โดยปกติอาหารที่เรารับประทานในชีวิตประจำวัน ไม่ว่าจะเป็น ข้าว-แป้ง ผัก ผลไม้ เนื้อสัตว์ นม ไข่ ล้วนมีผลทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น แต่ในปริมาณมากน้อยที่แตกต่างกัน และเราพบว่าอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตเป็นส่วนประกอบจะมีผลทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดเพิ่มขึ้นมากที่สุด เมื่อเปรียบเทียบกับอาหารประเภท โปรตีน หรือไขมัน ดังนั้นเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม ผู้ที่เป็นเบาหวานจึงควรมีการควบคุมปริมาณอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรตให้อยู่ในสัดส่วนที่เหมาะสม แล้วอาหารอะไรบ้างที่มีคาร์โบไฮเดรตเป็นส่วนประกอบ คำตอบคือคาร์โบไฮเดรตเราพบในอาหารประเภทต่างๆดังต่อไปนี้ คือ ข้าว-แป้ง น้ำตาล ผัก ผลไม้ นมและผลิตภัณฑ์นม เป็นต้น ซึ่งเราไม่พบคาร์โบไฮเดรตในอาหารประเภท เนื้อสัตว์ และไขมัน

อาหารที่มีคาร์โบไฮเดรต

1. น้ำตาล : น้ำตาลเป็นคาร์โบไฮเดรตเชิงเดี่ยว ที่ถูกปรับเปลี่ยนเป็นน้ำตาลในเลือดได้อย่างรวดเร็ว โดยน้ำตาลจะเปลี่ยนน้ำตาลในเลือดได้ 100% ในระยะเวลาเพียง 15-30 นาทีเท่านั้น ซึ่งนั่นคือทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ตัวอย่างอาหารที่มีน้ำตาลมาก ได้แก่ น้ำตาลทราย น้ำหวาน น้ำอัดลมทุกประเภท และเยลลี่ เป็นต้น แม้ปัจจุบันมีหลักฐานงานวิจัยอนุญาตให้บริโภคน้ำตาลได้ 10% ของพลังงานที่ควรได้รับใน 1วัน แต่เรายังคงแนะนำให้ผู้ที่เป็นเบาหวานควรหลีกเลี่ยงหรือบริโภคน้ำตาลในปริมาณเล็กน้อยเท่านั้น เนื่องจากน้ำตาลให้เพียงพลังงาน ไม่มีสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายอย่างเช่น วิตามิน แร่ธาตุ หรือใยอาหาร เป็นต้น นอกจากนี้แล้วการรับประทานอาหารประเภทน้ำตาลทำให้ไม่อิ่ม จึงทำให้เราต้องรับประทานอาหารในปริมาณที่เพิ่มขึ้น ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดยิ่งเพิ่มสูงขึ้น นอกเสียจากในกรณีที่มีภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ การดื่มน้ำอัดลม สัก 150 ml หรือ กินน้ำตาลก้อนสัก 2 ก้อน สามารถช่วยแก้ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำได้

2. อาหารประเภทข้าว-แป้ง : อาหารประเภทข้าว-แป้ง เช่น ข้าว ขนมปัง ก๋วยเตี๋ยว และขนมจีน เป็นต้น ข้าว-แป้งจะเปลี่ยนเป็นน้ำตาลในเลือดได้ 90-100% โดยใช้เวลา 30-90 นาที อาหารประเภทข้าว-แป้ง นอกจากมีคาร์โบไฮเดรตแล้ว ยังมีโปรตีน วิตามิน แร่ธาตุ และใยอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายโดยเฉพาะข้าว-แป้งที่ไม่ขัดสี เช่น ข้าวกล้อง หรือ ขนมปังโฮลวีท เป็นต้น ทั้งนี้ผู้ที่เป็นเบาหวานไม่ควรงดหรือจำกัดอาหารประเภทข้าว-แป้งมากจนเกินไป เพราะอาจทำให้เกิดภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำได้ ควรรับประทานในปริมาณสัดส่วนที่เหมาะสม นอกจากนี้ยังมีอาหารบางชนิดที่จัดอยู่อาหารประเภทข้าว-แป้ง เช่น มันฝรั่ง ข้าวโอ๊ต เม็ดแปะก๊วย เกาลัด แห้ว ฟักทอง และ วุ้นเส้น เป็นต้น มาถึงจุดนี้เมื่อพูดถึงวุ้นเส้น หลายท่านเกิดประเด็นคำถามว่า วุ้นเส้นคือโปรตีน ไม่ใช่หรือ คำตอบคือ วุ้นเส้นคืออาหารประเภทข้าว-แป้ง รับประทานแล้วมีผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดเช่นเดียวกับการรับประทานข้าวสวย ดังนั้นถ้ารับประทานวุ้นเส้นและอาหารดังกล่าว ควรมีการวางแผนลดปริมาณข้าวในมื้ออาหารนั้นๆ เพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดียิ่งขึ้น

3. ผลไม้ : ผลไม้ทุกชนิดมีคาร์โบไฮเดรตเป็นส่วนประกอบ ดังนั้นไม่ว่าจะรับประทาน ส้ม มะม่วง ฝรั่ง แอปเปิ้ล กล้วย หรือทุเรียน ก็ล้วนมีผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดทั้งสิ้น ซึ่งผลไม้แต่ละชนิดจะมีปริมาณคาร์โบไฮเดรตที่แตกต่างกันไป นอกจากนี้ผลไม้ยังคงอุดมไปด้วย วิตามิน แร่ธาตุ ใยอาหารที่จำเป็นต่อร่างกาย ดังนั้นผู้ที่เป็นเบาหวานไม่จำเป็นต้องงดรับประทานผลไม้ ขอเพียงแค่จำกัดปริมาณผลไม้ที่รับประทานแต่ละมื้อให้อยู่ในปริมาณที่เหมาะสม ก็สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ โดยปริมาณที่เหมาะสมต่อมื้อ เช่น แอปเปิ้ล 1 ผลกลาง, ส้ม 1 ผลกลาง, ฝรั่ง 1 ผลเล็ก, กล้วยหอม 1/2 ผล, กล้วยไข่/กล้วยน้ำว้า 1 ลูก, เงาะ/มังคุด 4-5 ผล, แตงโม 10 ชิ้นคำ หรือ ส้มโอ 2 กลีบ เป็นต้น แต่ทั้งนี้ผู้ที่เป็นเบาหวานควรหลีกเลี่ยงหรืองดน้ำผลไม้ทุกชนิด ทั้งน้ำผลไม้สำเร็จรูป หรือน้ำผลไม้สดที่คั้นเองกับมือแม้ไม่ได้เติมน้ำตาลทรายหรือน้ำผึ้งก็ตามที เพราะอย่าลืมว่าผลไม้ทุกชนิดมีคาร์โบไฮเดรต ในการทำน้ำผลไม้ 1 แก้ว จะต้องใช้ผลไม้สดปริมาณค่อนข้างเยอะ ให้ลองนึกภาพว่าถ้ารับประทานปริมาณผลไม้เหล่านั้นแบบสด จะอิ่มนานแค่ไหน ในขณะที่ถ้ารับประทานในรูปของน้ำผลไม้ใช้เวลาดื่มเร็วมาก ไม่รู้สึกอิ่ม ให้พลังงานที่สูง และในขณะเดียวกันทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว ยกเว้นในกรณีที่มีภาวะน้ำตาในเลือดต่ำ การดื่มน้ำผลไม้สัก 120 ml สามารถช่วยแก้ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำได้

4. ผัก : ผักเป็นอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตในปริมาณน้อย จัดเป็นคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อนที่อุดมไปด้วยวิตามิน แร่ธาตุ และใยอาหารที่ช่วยชะลอน้ำตาลในเลือด ช่วยควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดี ควรรับประทานผักทุกมื้อ จะรับประทานในรูปของผักสด หรือผักต้มก็ได้ แต่ไม่แนะนำในรูปของน้ำผักปั่น โดยเฉพาะน้ำผักปั่นแยกกาก ทำให้เราไม่ได้รับใยอาหารที่จำเป็นต่อร่างกายเลย ทั้งนี้ควรควบคุมปริมาณการบริโภคผักที่มีแป้งสูง เช่น ฟักทอง แครอท มันแกว เมล็ดถั่วลันเตา เป็นต้น ดังนั้นน้ำผักสุขภาพอย่างน้ำแครอท ในผู้ที่เบาหวาน ควรมีการควบคุมปริมาณในการดื่ม

มะเร็งเต้านม โรคร้ายอันดับ 1 ของผู้หญิง

ทำความรู้จัก มะเร็งเต้านม ( Breast cancer )
“มะเร็งเต้านม” เป็นมะเร็งที่พบมากที่สุดเป็นอันดับ 1 ของผู้หญิงไทย และเป็นสาเหตุของการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ในผู้หญิง แนวโน้มคนไทยป่วยเป็นโรคมะเร็งสูงขึ้นทุกปีแต่ยังพบน้อยกว่าประเทศทางตะวันตกมาก โดยหญิงไทยมีอัตราการพบมะเร็งประมาณ 40 คน ในสตรีวัยเจริญพันธุ์ 100,000 คน ซึ่งถ้าเทียบกับประเทศตะวันตกพบมะเร็งเต้านมได้มากกว่า 100 คน ในสตรีวัยเจริญพันธุ์ 100,000 คน ส่วนในผู้ชายก็พบมะเร็งเต้านมได้เช่นกันแต่ไม่บ่อยนัก โดยมีอุบัติการณ์ของโรคนี้น้อยกว่าผู้หญิงเกือบ 100 เท่า

มะเร็งเต้านมเกิดจากความผิดปกติของเซลล์ที่อยู่ภายในท่อน้ำนมหรือต่อมน้ำนม เซลล์เหล่านี้มีการแบ่งตัวผิดปกติไม่สามารถควบคุมได้อาจมีการแพร่กระจายไปตามทางเดินน้ำเหลือง ไปสู่ต่อมน้ำเหลือง หรือแพร่กระจายไปสู่อวัยวะที่อยู่ห่างไกลเช่น กระดูก ปอด ตับ เป็นต้น การตรวจพบมะเร็งในระยะแรกจะช่วยให้การรักษามีโอกาสประสบความสำเร็จได้สูง

ปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับมะเร็งเต้านม

  1. เพศ เพศหญิงมีฮอร์โมนเพศ เอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรน ซึ่งสามารถกระตุ้นการเจริญของเซลล์มะเร็งเต้านมได้ จึงมีโอกาสป่วยเป็นโรคได้มากกว่าเพศชายแต่ผู้ชายก็สามารถป่วยเป็นโรคมะเร็งเต้านมได้เช่นกัน โดยมีอุบัติการณ์ของโรคนี้น้อยกว่าผู้หญิงเกือบ 100 เท่า
  2. อายุ ในผู้หญิงที่มีอายุมากกว่า 40 ปี จะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น
  3. มีประวัติการเป็นมะเร็งเต้านม โดยผู้ป่วยที่เกิดมะเร็งเต้านมขึ้นข้างหนึ่งมีความเสี่ยง 3 – 4 เท่า ในการที่จะเกิดก้อนมะเร็งขึ้นที่เต้านมอีกข้าง
  4. ประวัติโรคทางเต้านมในอดีต โรคบางโรคที่มีการเจริญของเซลล์ผิดปกติในเต้านม สามารถที่จะเพิ่มความเสี่ยงหรือพัฒนากลายเป็นมะเร็งเต้านมได้ในอนาคต เช่น Atypical ductal hyperplasia (ADH) เป็นต้น
  5. มีประวัติการเป็นมะเร็งรังไข่ เนื่องจากการเป็นมะเร็งรังไข่เกี่ยวข้องกับการสัมผัสฮอร์โมน จึงเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งเต้านม
  6. มีประวัติคนในครอบครัวเป็นมะเร็งเต้านม จะเพิ่มความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งเต้านมเพิ่มขึ้น
  7. การกลายพันธุ์ของยีน BRCA1 หรือ BRCA2 มีความสัมพันธ์กับการเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งเต้านม แต่ยีนดังกล่าวก็พบได้เพียงร้อยละ 5 – 10 ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านมทั้งหมด ดังนั้น หากตรวจยีนดังกล่าวแล้วปกติก็ยังมีสิทธิ์เป็นมะเร็งเต้านมอยู่
  8. การสัมผัสกับฮอร์โมนเอสโตรเจน พบว่าการสัมผัสกับเอสโตรเจนเป็นเวลานานจะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดมะเร็งเต้านม
  9. ประวัติประจำเดือน การมีประจำเดือนครั้งแรกก่อนอายุ 12 ปี หรือหมดประจำเดือนช้ากว่าอายุ 55 ปี ร่างกายของผู้หญิงจะมีช่วงเวลาสัมผัสกับฮอร์โมนเพศ เอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนมากขึ้นทำให้มีความเสี่ยงเป็นมะเร็งเพิ่มขึ้น
  10. การตั้งครรภ์และการให้นมบุตร ผู้ป่วยที่ไม่เคยตั้งครรภ์ หรือมีบุตรคนแรกตอนอายุมากกว่า 30 ปี จะมีความเสี่ยงเป็นมะเร็งเพิ่มขึ้นเล็กน้อย ขณะเดียวกันการตั้งครรภ์หลายครั้งและมีบุตรตั้งแต่อายุน้อยสามารถลดความเสี่ยงเป็นมะเร็งเต้านมได้ และการให้นมบุตรเป็นเวลามากกว่า 1 ปีขึ้นไป ก็อาจจะช่วยลดความเสี่ยงเป็นมะเร็งได้เช่นกัน
  11. ยาคุมกำเนิดและการใช้ฮอร์โมน ผู้หญิงที่ใช้ยาคุมกำเนิดจะเพิ่มความเสี่ยงการเกิดมะเร็งเต้านมเล็กน้อยเมื่อเทียบกับคนที่ไม่ได้ใช้ แต่ความเสี่ยงที่ว่านี้จะหมดไปหากหยุดใช้ยาเกิน 10 ปี
  12. ลักษณะของการใช้ชีวิตประจำวัน เช่น ความอ้วน ขาดการออกกำลังกาย ดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ การรับประทานอาการที่มีไขมันสูง การสูบบุหรี่ การได้รับรังสีในปริมาณสูง ภาวะเครียด

อาการมะเร็งเต้านม
บางครั้งผู้หญิงที่เป็นมะเร็งเต้านม อาจไม่มีอาการของมะเร็งเต้านม และมะเร็งเต้านมส่วนใหญ่จะไม่มีอาการเจ็บหรือปวด (มีเพียงร้อยละ10 ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านม ที่มาพบแพทย์ด้วยอาการปวดเต้านม) ดังนั้นจึงควรไปพบแพทย์เมื่อมีอาการดังต่อไปนี้

  • มีก้อนหนาๆ ในเต้านมหรือใต้แขน
  • บริเวณหัวนมบุ๋ม หรือเต้านมมีรูปร่างผิดไปจากเดิม
  • มีน้ำเหลืองหรือน้ำเลือดไหลออกจากหัวนมหรือมีแผลบริเวณเต้านม โดยเฉพาะอย่างยิ่งแผลบริเวณหัวนมและรอบหัวนม
  • เต้านมมีผื่น แดง ร้อน ผื่นคล้ายผิวส้ม
  • อาการปวดบริเวณเต้านม
  • ไม่มีอาการผิดปกติ แต่พบรอยโรคจากการตรวจแมมโมแกรมหรืออัลตร้าซาวด์เต้านม

การวินิจฉัยมะเร็งเต้านม
การตรวจวินิจฉัยมะเร็งเต้านมสามารถทำได้ ดังนี้

  1. การซักประวัติและตรวจเต้านมโดยแพทย์เฉพาะทาง
  2. การตรวจทางรังสีวิทยา
    • การตรวจด้วยวิธีแมมโมแกรม (Mammogram) แนะนำให้ผู้หญิงที่อายุมากกว่า 40 ปีขึ้นไปเข้ารับการตรวจแมมโมแกรมทุก 1-2 ปี
    • การตรวจด้วยอัลตร้าซาวด์ ผู้หญิงในทวีปเอเชียส่วนใหญ่จะมีขนาดเต้านมเล็กกว่าผู้หญิงทางฝั่งยุโรปหรืออเมริกัน และมีเนื้อเต้านมที่แน่นมากกว่าโดยเฉพาะในกลุ่มสตรีที่มีอายุน้อยกว่า 35 ปี การทำแมมโมแกรม หรือการตรวจอัลตร้าซาวด์เต้านมอย่างใดอย่างหนึ่งเพียงอย่างเดียว ไม่สามารถมองเห็นความผิดปกติได้อย่างชัดเจน หรือการตรวจแมมโมแกรมในผู้หญิงที่มีอายุมากกว่า 35 ปี จะช่วยตรวจหาและวัดขนาดสิ่งผิดปกติ เช่น ก้อนเนื้องอก ก้อนซีสต์หรือถุงน้ำ ต่อมน้ำเหลืองที่รักแร้ได้ดียิ่งขึ้น
    • MRI จะใช้ในกรณีที่ผลของแมมโมแกรมตรวจพบความผิดปกติ และต้องการตรวจหาเพื่อให้แน่ชัดยิ่งขึ้น

3. การเจาะชิ้นเนื้อส่งตรวจกับพยาธิแพทย์

  • การเจาะชิ้นเนื้อส่งตรวจกับพยาธิแพทย์ จะทำเมื่อมีการตรวจพบก้อนผิดปกติ (ทั้งจากการตรวจเต้านมด้วยตนเองหรือการเอกซเรย์) หรือพบการมีแคลเซียมเป็นจุดที่ผิดปกติจากการตรวจเอกซเรย์ ซึ่งแพทย์จะต้องทำการตรวจว่าเป็นมะเร็งหรือไม่ ซึ่งวิธีที่วินิจฉัยได้แม่นยำคือวิธีการนำชิ้นเนื้อออกมาตรวจ ถ้าเป็นมะเร็งเต้านมจะได้ทำการผ่าตัดและรักษาแบบมะเร็งเต้านมต่อไป

มะเร็งเต้านมรักษาได้
การรักษามะเร็งเต้านม จะอาศัยทีมแพทย์ในสาขาต่างๆ เช่น ศัลยแพทย์ รังสีแพทย์ และอายุรแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคมะเร็ง มาร่วมกันวางแผนการรักษาที่ดีที่สุดและเหมาะสมที่สุด สำหรับผู้ป่วยแต่ละราย โดยปัจจัยที่มีผลต่อการเลือกวิธีการรักษาของแพทย์ เช่น

  • ขนาด ตำแหน่ง และลักษณะของเซลล์มะเร็ง
  • ระยะโรคและการกระจายของมะเร็ง
  • อายุและสุขภาพของผู้ป่วย
  • กรรมพันธุ์และปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ
  • ตัวรับฮอร์โมนของมะเร็ง
  • ภาวะก่อนหรือหลังหมดประจำเดือน
  • ปัจจัยที่บ่งบอกความรุนแรงของเนื้องอก เช่น ยีน HER2

วิธีการรักษามะเร็งเต้านม
วิธีการรักษามะเร็งเต้านมที่ได้ผลดีและเป็นที่ยอมรับกันในปัจจุบัน มีดังนี้

  1. การรักษาโดยการผ่าตัด
  2. การรักษาโดยการฉายแสง (รังสีรักษา)
  3. การรักษาโดยยาเคมีบำบัด
  4. การรักษาโดยใช้ฮอร์โมน
  5. การรักษาโดยยาที่ออกฤทธิ์เฉพาะเจาะจงต่อเซลล์มะเร็ง (Targeted Therapy)

อันตรายกว่าที่คิด สูบบุหรี่ ทำร้ายชีวิต

พฤติกรรมการเสพติด “บุหรี่” ในปัจจุบันถือว่าเป็นปัญหาใหญ่อันดับต้นๆ เนื่องจากโทษของการสูบบุหรี่ตลอดจนการสูดดมควันบุหรี่ ส่งผลให้เกิดโรคร้ายแรงต่างๆ ได้มากมาย หากคุณคือคนหนึ่งที่เสพติดการสูบบุหรี่ นี่คือสิ่งที่คุณต้องรู้!!

สูบบุหรี่ระดับไหน? เรียกว่า…เสพติดนิโคติน!

  • สูบในปริมาณที่เพิ่มมากขึ้น หรือสูบติดต่อกันเป็นเวลานาน
  • ไม่สามารถเลิกสูบ หรือ ไม่สามารถควบคุมปริมาณการสูบให้เป็นไปตามที่ตั้งใจได้
  • ลดหรือเลิกกิจกรรมต่างๆ ทางสังคม โดยมีผลมาจากการสูบบุหรี่
  • สูบในปริมาณเท่าเดิม แต่เกิดผลตอบสนองน้อยลง หรือเกิดอาการดื้อต่อนิโคติน
  • แม้อยู่ในสถานการณ์ไม่เอื้ออำนวย แต่ก็ยังคงสูบเพื่อตอบสนองความอยาก
  • หากไม่ได้สูบบุหรี่เกิน 3 วัน ร่างกายที่ขาดนิโคตินจะแสดงอาการคลื่นไส้อาเจียน ปวกศีรษะ กระวนกระวาย หงุดหงิด ทำให้ผู้สูบบุหรี่ต้องกลับไปเติมนิโคตินเข้าร่างกายอีกครั้ง

“สูบบุหรี่” เสี่ยงสารพัดโรคร้ายรุมเร้า
มีรายงานจากหลายผลการศึกษาว่าการสูบบุหรี่อย่างต่อเนื่องสะสมนานหลายปี ไม่เพียงก่อให้เกิดโอกาสเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งปอด แต่ยังเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งตับ ลำไส้ใหญ่ กระเพาะปัสสาวะ ตลอดจนโรคเรื้อรังอื่นๆ เช่น เพิ่มโอกาสเสียชีวิตจากวัณโรค เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเบาหวานสูงขึ้น 30-40% จอตาเสื่อม การตั้งครรภ์นอกมดลูก โรครูมาตอยด์ โรคเส้นเลือดสมอง หรือสรุปโดยรวมว่าการสูบบุหรี่มีผลเพิ่มโอกาสในการเป็นโรคมะเร็งได้มากถึง 12 อวัยวะ และโรคเรื้อรังอื่นๆ อีกกว่า 17 โรค

แค่ “เลิกบุหรี่” ก็ได้สุขภาพดีๆ กลับคืนมา
หากสามารถอดทนต่ออาการขาดนิโคตินในช่วงสัปดาห์แรกได้ หลังจากหยุดสูบบุหรี่ไปประมาณ 3 สัปดาห์ ถึง 3 เดือน ระบบไหลเวียนในร่างกายจะเริ่มดีขึ้น รวมทั้งหลังเลิกสูบบุหรี่ 30 วัน ขนเส้นเล็กๆ ที่เรียกว่า “ซีเลีย” จะค่อยๆ ซ่อมแซมตัวเอง เมื่อขนกลับมาทำงานได้เป็นปกติ สามารถทำหน้าที่ขจัดเมือกและสิ่งสกปรกต่างๆ ออกไปจากปอดได้ ปอดก็จะกลับมาทำงานได้ดีขึ้นอีกครั้ง แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นไม่ว่าจะปอด หลอดเลือด หรืออวัยวะต่างๆ อาจไม่สามารถกลับมาเป็นปกติได้ครบร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่การหยุดสูบบุหรี่จะช่วยให้ร่างกายสมดุลมากขึ้น คุณภาพชีวิตก็จะดีขึ้นตามไปด้วย